Technostres: dlaczego nowe narzędzia męczą nas bardziej niż sama praca?

W firmie ciągle przybywa nowych technologii, które mają ułatwiać pracę zespołu, a tymczasem powodują frustrację i opóźnienia. Znasz ten problem? Jego źródłem są najczęściej brak rzetelnych szkoleń i chaos informacyjny. Taka sytuacja może doprowadzić do rozwoju tzw. technostresu. Wyjaśniamy, jak rozpoznać technostres i co zmienić w organizacji, aby ograniczyć jego przyczyny.

Czym jest technostres?

Technostres to stres związany z korzystaniem z technologii w pracy [2]. Zazwyczaj pojawia się u osób, które nie wiedzą, jak prawidłowo obsługiwać nowe programy, narzędzia czy aplikacje [1, s. 125]. Przez to długo szukają potrzebnych funkcji, a na standardowe obowiązki zostaje im mniej czasu. Zamiast sprawniej realizować zadania, zostają po godzinach, popełniają błędy i czują się coraz bardziej bezradni.

Co ciekawe, problem dotyka również osób, które dobrze znają używane aplikacje – nadmiar informacji i oczekiwanie ciągłej dostępności utrudniają skupienie się na bieżących zadaniach [2].

Co wpływa na rozwój technostresu?

Napięcie tego rodzaju nasila się u osób, które muszą obsługiwać wiele programów, szybko uczyć się nowych funkcji i stale odpowiadać na wiadomości [1, s. 124-125]. Frustrację potęgują również:

• informacje przekazywane w różnych kanałach – np. część ustaleń ląduje na Slacku, część w mailu, a pilne prośby na WhatsAppie;
• częste zmiany w programach – pracownik zdążył nauczyć się obsługi niezbędnych opcji, a kolejna aktualizacja sprawiła, że ponownie musi ustalić, co należy kliknąć [2];
• oczekiwanie odpowiedzi po pracy – członek zespołu czuje, że powinien być dostępny także wieczorem lub w weekend [2];
• brak pomocy ze strony działu IT [1, s. 125];
• niepewność co do własnych umiejętności i obawa przed utratą zatrudnienia [1, s. 125].

Po czym poznać, że pracownika przytłacza technologia?

Przełożeni powinni zwrócić uwagę na kilka alarmujących sygnałów:

• narastająca irytacja,
• zniechęcenie,
• strach przed nowymi narzędziami,
• problemy z dotrzymywaniem terminów – jeśli wcześniej to się nie zdarzało,
• odkładanie zadań wymagających wykorzystania tych narzędzi lub przerzucanie ich na współpracowników [2].

Takie zachowania mogą mieć różne przyczyny, dlatego najlepszym rozwiązaniem jest rozmowa. Warto zapytać, od kiedy pojawia się napięcie i w jakich sytuacjach jest największe. Czy dotyczy konkretnego programu, czy towarzyszy pracownikowi przez większą część dnia? Pozwoli to ustalić, co najbardziej go obciąża, a następnie dobrać odpowiednią pomoc, np. ponowne przeszkolenie z obsługi aplikacji.

Jak technostres wpływa na pracowników i firmę?

Technostres ma realny wpływ na efektywność całego zespołu, ponieważ może utrudniać wykonywanie zadań, zmniejszać zadowolenie z realizowanych projektów i osłabiać zaangażowanie. Długotrwały technostres zwiększa też ryzyko wypalenia zawodowego, zwłaszcza gdy pracownik ma trudności z odpoczynkiem i stale odczuwa zmęczenie [2].

Dla firm może to oznaczać opóźnienia i więcej poprawek, np. gdy ktoś przeoczy ważną wiadomość w jednym z komunikatorów. W rezultacie zespół musi wyjaśniać pomyłki i ponownie wykonywać część obowiązków.

Taka sytuacja sprawia, że narzędzie, zamiast automatyzować pracę, dodatkowo ją wydłuża.

Jak dział HR i menedżerowie mogą zmniejszać ryzyko technostresu u pracowników?

Wprowadzając nowe technologie w firmie, dział HR i przełożeni powinni zadbać o:

1. Uporządkowanie komunikacji – najlepiej wybrać jeden kanał, gdzie będą dostępne aktualne dokumenty, np. Google Drive i jedno narzędzie do bieżących rozmów, np. Slack.
2. Określenie czasu na odpowiedź – ustalenie zasady, że członkowie zespołu nie muszą odpisywać na wiadomość po wyjściu z biura, np. po 17:00. Łatwiej odłożyć służbowy telefon, gdy po godzinach czeka coś angażującego – np. basen czy siłownia, na które można wejść z kartą sportową.
3. Zaplanowanie nauki w czasie pracy – należy zarezerwować czas na szkolenia i ćwiczenia. Warto wtedy ograniczyć pozostałe obowiązki pracownika.
4. Wskazanie osoby odpowiedzialnej za udzielenie wsparcia – pracownik powinien wiedzieć, komu zgłosić awarię i kogo zapytać o obsługę programu.

FAQ

Czy technostres może prowadzić do wypalenia zawodowego?

Tak. Długotrwały technostres może zwiększać ryzyko wypalenia zawodowego. Szczególnie gdy pracownik przez długi czas nie potrafi odpocząć i zapomnieć o obowiązkach, np. przez wiadomości wysyłane na prywatny telefon [3, s. 36].

Czy osoby pracujące zdalnie są bardziej narażone na technostres?

To zależy. Z jednej strony praca zdalna może nasilać technostres, ponieważ trudno odłączyć się od służbowych wiadomości, a do tego kontakt ze współpracownikami odbywa się online. Jednak z drugiej strony wiele zależy od organizacji pracy, doświadczenia i wsparcia menedżerów [1, s. 125-127].

Czy korzystanie z AI może powodować technostres?

Tak. Głównie wynika to z niepewności. Pracownicy obawiają się, że zostaną zastąpieni przez AI. Dodatkowo presja na szybkie opanowanie obsługi narzędzi bez jasnych wytycznych firmy potęguje frustrację [3, s. 17-18].

 

Źródła:

• Dudek A. (2024), Zjawisko technostresu w pracy – przegląd koncepcji badawczych z perspektywy badań pracowników zdalnych, „Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II”, 67(2).
• Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, Stres cyfrowy – definicja, źródła i konsekwencje, dostęp: 13.10.2026.
• Międzynarodowa Organizacja Pracy (2025), Rewolucja w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy: wpływ sztucznej inteligencji i cyfryzacji na organizację pracy, raport globalny, tłumaczenie na język polski: CIOP-PIB.